poniedziałek, 5 maja 2014

Ogródek ziołowy część 2

Wracając do ogródka ziołowego warto zastanowić się co nam się w kuchni przyda i czego. Poniżej mała lista z opisami dzięki kuchnialidla.pl


Jak wygląda?
Oregano jest niewielką rośliną. Osiąga do 50 cm wysokości. Drobne aromatyczne listki przybierają zielono-fioletowawą barwę.

Jak używać?
Powszechnie oregano kojarzone jest z kuchnią włoską – dodaje się je do pizzy, sosów pomidorowych, sałatek oraz zup. Zioło to idealnie nadaje się do przyprawiania mięs. W trakcie grillowania świeże gałązki oregano można układać na rozżarzonych węglach. Grillowane mięso przejdzie wówczas wspaniałym aromatem zioła. Oregano doskonale komponuje się z bazylią, majerankiem, tymiankiem oraz pieprzem. Oregano wchodzi w skład mieszanki ziół prowansalskich.

Jakie ma właściwości?
Oregano ma niepowtarzalny zapach, dzięki zawartości tymolu i karwakrolu – składników olejku eterycznego. To te składniki odpowiadają za właściwości antyseptyczne rośliny. W starożytnym Egipcie wykorzystywano te substancje do mumifikacji, gdyż zabijały grzyby oraz bakterie. Oregano zawiera garbniki oraz flawonoidy, które działają antyoksydacyjnie. Sprawdza się w leczeniu chorób górnych dróg oddechowych, działa moczopędnie. Idealnie sprawdza się w odkażaniu jamy ustnej oraz odświeżaniu oddechu.



Jak wygląda?
Tymianek to niska, urastająca do 30 cm roślina o wyprostowanych łodygach. Jej listki są drobne, ułożone naprzeciwlegle i bardzo aromatyczne. Na końcach łodyg znajdują się drobne, spiralnie ułożone kwiatki w kolorze różowym lub liliowym.

Jak używać?
Tymianek zarówno świeży, jak i suszony znajduje szerokie zastosowanie w kuchni. Doskonale komponuje się z potrawami z mięsa, makaronu, jajek, serów, grzybów oraz ryb. Jest świetną przyprawą do zup i sosów. Ze względu na swoje właściwości poprawiające trawienie poleca się go w szczególności jako przyprawę do dań tłustych.

Jakie ma właściwości?
Powszechnie tymianek używany jest jako ziele bakteriobójcze. Doskonale sprawdza się jako lek na wszelkie choroby dróg oddechowych, ułatwia wykrztuszanie oraz łagodzi ból gardła. Okłady z tymianku pomagają w gojeniu się ran oraz leczeniu chorób skóry.
Zapach tymianku pobudza apetyt oraz poprawia trawienie. Dodatkowo poprawia on ogólne samopoczucie oraz wspomaga przyswajanie składników odżywczych zawartych w innych produktach.



Jak wygląda?
Szałwia to krzewinka, o silnie rozgałęzionych pędach. Jest bardzo ulistniona, a jej liście są owalnie wydłużone, o równych brzegach, z charakterystyczną, dobrze widoczną siatką nerwów. Kwiaty szałwii mają kolor jasnoróżowy lub fioletowo-niebieski.

Jak używać?
Świeżych lub suszonych liści szałwii należy używać w kuchni z umiarem, ponieważ mają bardzo intensywny aromat oraz charakterystyczny gorzkawy smak. Stanowią jednak doskonały dodatek do tłustych mięs (głównie dziczyzny, cielęciny i wieprzowiny), pasztetów oraz zup.
Leczniczo szałwię stosować można także w formie naparów lub okładów.

Jakie ma właściwości?
Szałwia skutecznie łagodzi ból gardła oraz kaszel. Doskonale leczy także stany zapalne jam śluzowych i świetnie nadaje się do dezynfekcji jamy ustnej. Działa antybakteryjnie, dlatego okłady z szałwii rekomendowane są osobom, które mają problemy z wypryskami lub trudno gojącymi się ranami.
Dzięki olejkom eterycznym zawartym w szałwii zwiększa się wydzielanie soków trawiennych, co sprawia, że szałwia działa kojąco w przypadku nieżytu żołądka lub stanów zapalnych przewodu pokarmowego. Napary z szałwii łagodzą także wzdęcia i biegunki.
Intensywny zapach szałwii działa orzeźwiająco, a także pobudzająco – usprawnia funkcje umysłowe, poprawia pamięć i koncentrację, a także koi nerwy. Dawniej listek szałwii wkładano do książeczek do nabożeństwa, by nie usnąć podczas… nudnego kazania.



Jak wygląda?
Rozmaryn ma formę krzaka o ciemnozielonych liściach w kształcie igieł, które stosuje się w kuchni jako przyprawę.

Jak używać?
W średniowieczu rozmarynem karmiono owce, gdyż dzięki temu ich mięso zyskiwało wyborny smak. To dlatego, że zarówno smak, jak i zapach rozmarynu jest bardzo intensywny, należy dodawać go do potraw rozważnie. Rozmaryn w kuchni wykorzystywany jest w formie świeżej, a także suszonej. Stosuje się go do przyprawiania: dań z mięsa, zapiekanek, warzyw, makaronu, smażonych ryb, owoców morza oraz bulionów i marynat.

Jakie ma właściwości?
W starożytnej Grecji uczniowie nosili przy sobie wiązki rozmarynu lub wplatali jego gałązki we włosy – już wtedy wiedziano, że zapach olejku eterycznego zawartego w tym ziole poprawia zdolności umysłowe. W medycynie ludowej natomiast rozmaryn ceniony był ze względu na działanie przeciwreumatyczne. Oprócz tego rozmaryn działa leczniczo na nerki, serce oraz łagodzi stres, a w przemyśle kosmetycznym stanowi częsty dodatek do szamponów i odżywek, gdyż przyspiesza regenerację włosów.



Jak wygląda?
Roślina osiąga do 60 cm wysokości, ma zielone liście, wyglądem przywodzące na myśl liście mięty. Na wiosnę wypuszcza drobne biało-żółte kwiatki.

Jak używać?
Melisa kojarzy się bardziej z wyrobem leczniczym niż z ziołem, które stosuje się w kuchni. Listki melisy mają lekko cytrynowy posmak. Z tego względu idealne są do deserów. Przyozdabia się nimi napoje, koktajle, desery. Melisę stosuje się również przy produkcji wielu likierów. Współgra z pieczonymi mięsami oraz rybami. Listki świetnie komponują się ze świeżymi sałatkami. Melisa wraz z miętą tworzą wspaniały aromatyczny duet, który możesz dodawać do orzeźwiających napojów.

Jakie ma właściwości?
Melisa ma przede wszystkim działanie uspokajające. Pomaga przy bezsenności oraz w stanach napięcia nerwowego. Ma właściwości odprężające, rozkurczające. Zioło wpływa również na układ odpornościowy. Zwalcza wirus opryszczki wargowej – picie naparów z melisy oraz przemywanie zmienionego chorobowo miejsca skraca okres choroby. Olejki z liści melisy działają antyseptycznie. Napar z liści można stosować na skórę głowy przy łojotoku czy też stanach zapalnych. Zauważono również pozytywny wpływ na układ krwionośny.



Jak wygląda?
Mięta to wiecznie zielona, wieloletnia bylina, o orzeźwiającym zapachu, nie koniecznie „miętowym” – wśród odmian mięty można znaleźć okazy pachnące np. czekoladą lub cytryną. Mięta osiąga wysokość nawet do 90 cm. Jej listki są nieco wydłużone, o ząbkowanych brzegach i układają się przeciwlegle na ciemnozielonej łodydze.

Jak używać?
Miętę można stosować na surowo jako dodatek do deserów lub napojów. Ze względu na intensywny smak zaleca się używanie jej w tej formie w niewielkich ilościach. Suszona mięta może również posłużyć jako przyprawa do gotowanych potraw. Równie popularną formą wykorzystania mięty są napary, a także lecznicze okłady.

Jakie ma właściwości?
Choć istnieje około 30 gatunków mięty, różnią się one głównie zawartymi w liściach olejkami eterycznymi. Wszystkie jednak działają leczniczo na te same dolegliwości. Miętę wykorzystuje się przede wszystkim do leczenia niestrawności żołądka, jako środek poprawiający apetyt, a także skuteczny lek na bezsenność, migrenę oraz skołatane nerwy. Dzięki swojemu orzeźwiającemu zapachowi oraz właściwościom odkażającym stosowana jest także do usuwania nieprzyjemnych zapachów z jamy ustnej.



Jak wygląda?
Lubczyk należy do rodziny selerowatych i jego liście wyglądają podobnie jak nać selera – są duże, ciemnozielone, podwójnie lub pojedynczo pierzaste i zakończone wycięciami. Lubczyk był podstawowym składnikiem popularnej przyprawy zwanej „maggi”, dlatego też często kojarzony jest z jej smakiem.

Jak używać?
Lubczyk stosowany jest w kuchni głównie w formie surowej lub gotowanej. Liście mogą być używane jako dodatek do sałatek, wywarów, piklów, zup i gulaszów. Nasiona lubczyku wykorzystuje się jako przyprawę do sałatek lub pieczywa.

Jakie ma właściwości?
Afrodyzjakalne właściwości lubczyku ściśle wiążą się także z jego właściwościami leczniczymi – lubczyk wpływa bowiem korzystnie zarówno na serce, jak i układ płciowy. Łagodzi bóle menstruacyjne oraz zapobiega chorobom prostaty. Dodatkowo lubczyk wpływa korzystnie na układ moczowy oraz może być stosowany jako środek wykrztuśny. Lubczyk poprawia również przemianę materii, łagodzi wzdęcia, niestrawność oraz inne dolegliwości trawienne.



Jak wygląda?
Bazylia występuje w około 35 gatunkach. Ma bardzo aromatyczne, intensywnie zielone liście o jajowatym kształcie.

Jak używać?
Jak wiele ziół, bazylię można wykorzystywać zarówno świeżą, jak i suszoną. Jest ona doskonałym dodatkiem do wielu dań, szczególnie dobrze komponuje się z pomidorami. Świeżą bazylię należy dodawać do potraw dopiero pod koniec gotowania, gdyż w ten sposób zachowa ona najwięcej zdrowotnych właściwości

Jakie ma właściwości?
Bazylia jest naturalnym środkiem odprężającym, działa uspokajająco i tonizująco. Wspomaga trawienie oraz działa rozkurczowo, dzięki czemu łagodzi bóle żołądka. Eugenol – olejek eteryczny zawarty w liściach bazylii – ma silne działanie przeciwzapalne, garbniki działają ściągająco na błony śluzowe przewodu pokarmowego i likwidują biegunki, a flawonoidy działają korzystnie na układ sercowo-naczyniowy.

.

Jak wygląda?
Kolendra jest rośliną selerowatą. Jej liście przypominają nieco liście pietruszki, lecz w smaku rośliny te są zupełnie inne. 

Jak używać?
Kolendra jest stosowana głównie w kuchni azjatyckiej oraz meksykańskiej. Jako przyprawa wchodzi w skład curry oraz niektórych sosów chutney. Świeże liście kolendry dodaje się zazwyczaj do potrawy pod koniec gotowania. Długa obróbka termiczna pozbawia liście smaku i aromatu. Świeżą dodaje się również do zup.

Jakie ma właściwości?
Kolendra znana była już ze swych właściwości leczniczych w starożytności. Liście kolendry pozytywnie wpływają na pracę układu trawiennego – poprawiają perystaltykę jelit, przyspieszają procesy trawienne. Kolendra znana jest również z tego, iż poprawia apetyt. Liście kolendry wykazują właściwości antyseptyczne, przeciwzapalne oraz przeciwbólowe.
Olejki z kolendry stosowano do obniżania gorączki. Wykorzystuje się je również w produkcji kosmetyków, gdyż pozytywnie wpływają na skórę.



Jak wygląda?
Majeranek jest zieloną rośliną osiągającą wysokość do 50 cm. Ma drobne, łopatkowe liście o równych brzegach, przypominające nieco liście oregano. Charakteryzuje go wyraźny aromat oraz intensywny, lekko palący smak.

Jak używać?
Zarówno świeży, jak i suszony majeranek powszechnie stosuje się jako kuchenną przyprawę. Świetnie sprawdza się także w postaci naparu lub dodatku do herbaty. Jedną z mniej popularnych form zastosowania majeranku jest wyciąg, który wciera się w skórę.

Jakie ma właściwości?
Majeranek doskonale wspomaga trawienie, dlatego często dodawany jest do ciężkostrawnych, tłustych potraw. Stosuje się go także wspomagająco w walce z przeziębieniem oraz w stanach zapalnych np. zęba. Majeranek jest także świetnym środkiem przeciw kaszlowi – łagodzi go oraz redukuje ilość flegmy w płucach.

Żródło: www.kuchnialidla.pl 

To ja bym jeszcze dorzuciła do tego:


Estragon

Jak wygląda?
Wyrasta do wysokości 2m. Kwiaty: żółte lub zielonkawo-białe, małe, kuliste, wiechowate, rzadko w pełni otwarte, zazwyczaj sterylne. Liście: od liniowych po lancetowate, niepodzielne, długość od 1-4cm.

Jak używać?
Wśród kucharzy, zioło to jest powszechnie używane z octem i rybami.. Świeżych liści należy używać jako dodatek do sałatek, jako dekoracja lub jako składnik klasycznych sosów: remoulade, tatarskiego, bearnaise, w sosach francuskich oraz cielęciny Marengo. Generalnie unikajmy przyprawiania zbyt dużą ilością estragonu, a także nie gotuj potraw zbyt długo, gdyż wydobędzie to jego gorzki smak.
Estragon ma szczególną zdolność nadawania smaku octowi, osiągniętemu dzięki umiejscowieniu na parę tygodni umytej uprzednio całej łodygi z liśćmi w butelce dobrej jakości białego octu winnego. Ocet estragonowy staje się wtedy bardzo przydatnym składnikiem dressingów oraz musztardy domowej roboty.

Jakie ma właściwości?
Choć estragon jest głównie ziołem kulinarnym, był używany do zwiększenia apetytu, zapobiegał wzdęciom i kolkom oraz jako lek na reumatyzm.
Estragon używany jest również w przemyśle kosmetycznym – jest składnikiem perfum, mydeł i innych kosmetyków oraz sosów i likierów. Wykazuje również działanie przeciwgrzybiczne.
Estragon działa również moczopędnie. 
Jako ciekawostka - estragon ma także nieco tajemniczą właściwość, mianowicie podczas żucia jego liści, odczuwalne jest drętwienie języka. 


 Liść laurowy

Jak wygląda?
Wiecznie zielony krzew lub drzewo (spróbujemy jednak wyhodować). Może osiągać wysokość ponad 10 m i wiek powyżej 100 lat. Liście lancetowate, na brzegu faliste, do 3 cm szerokości i 10 cm długości. Przy rozcieraniu wydają charakterystyczny zapach.

Jak używać?
Suszone liście są używane jako przyprawa do bigosu, gulaszu, mięsa, zup a także są składnikiem hinduskiej mieszanki przyprawowej "garam masala".

Jakie ma właściwości?
Liście i owoce zawierają do 3% olejków z cyneolem, terpenami, geraniolem, 30% tłustych olejów, gorycze, skrobia, cukier. W większych ilościach liść laurowy podobno jest toksyczny. Olejki eteryczne zawierają znaczną ilość goryczy i garbników – stąd charakterystyczny ostry i gorzki smak.
Odkryto iż liście zawierają substancje C1 i C2 należące do flawonoidów.
Przydatny przy zaburzeniach ukrwienia, kaszlu, schorzeniach skóry, przy chorobach reumatycznych – do zastosowania zewnętrznego (nacieranie nalewką). Kąpiel z dodatkiem olejku wawrzynowego jest pobudzająca.
Liście odstraszają szkodniki (wkładane są do szaf, gdzie przechowuje się żywność). Znajduje też zastosowanie w perfumerii.

 Koperek

Jak wygląda?
Koperek to koperek. Rośnie do wysokości 1,2m. Charakteryzuje się bardzo aromatycznym zapachem.

Jak używać?
Świeże liście dodaje się do sałatek, ziemniaków, jaj, zup i ryb. Pędy wraz z baldachami stanowią istotny składnik podczas kiszenia ogórków i papryki.

Jakie ma właściwości?
Wszystkie części rośliny zawierają olejek eteryczny, m.in. karwon, felandren, limonen. Roślina posiada również flawonoidy i kumaryny. Koper jest bardzo zasobny w sole mineralne (wapń, żelazo, fosfor, prowitaminę A, witaminę D, E, K, B1, B2, B6, B12, H, bardzo duże ilości witaminy C.
Napar z liści lub nasion działa lekko uspokajająco, wpływa korzystnie na proces trawienia i delikatnie obniża ciśnienie krwi. Jest stosowany jako lek przeciw kolce, trudnościom z trawieniem i spowodowaną tym bezsennością, wzdęciom, nieprzyjemnemu zapachowi z ust, brakowi pokarmu u matek karmiących piersią.


 Zielona pietruszka

Jak wygląda?
Jak natka pietruszki ;)

Jak używać?
Użytkowana jest najczęściej jako składnik zup, wchodzi w skład tzw. włoszczyzny. Pasuje też jako dodatek do sałatek, zup, sosów, owoców morza. Mężczyźni co prawda bardzo jej nie lubią bo "gryzie w zęby" ;)

Jakie ma właściwości?
Nać pietruszki zawiera bardzo dużo prowitaminy A. Korzystne jest także równoczesne występowanie żelaza i witaminy C. Zawiera dużo chlorofilu. Dużo związków mineralnych występuje w korzeniach a jeszcze więcej w nasionach. Silnie pachnące liście pietruszki służą do przyprawiania wielu potraw.

Szczypiorek

Jak wygląda?
Jak wygląda szczypiorek chyba każdy wie. Jest to bylina tworząca zwarte kępy o wysokości do 25 cm. Składają się one z liści oraz pędów kwiatowych. Kwitnie na różowo bądź fioletowo od maja do sierpnia.

Jak używać?
Szczypiorek jest idealnym dodatkiem do surówek i sałatek. Świetnie sprawdza się również w połączeniu z potrawami z jajek i produktami mlecznymi typu: kefiry czy sery twarogowe.

Jakie ma właściwości?
Liście zawierają dużo witaminy C, karoten, witaminę B2, sód, wapń, potas, fosfor i żelazo. Przyspiesza trawienie, obniża ciśnienie, wzmaga apetyt.

Źródło: Internet i ciocia Wiki

Podsumowując w ogródku wylądują:
  • bazylia
  • oregano
  • rozmaryn
  • tymianek
  • mięta
  • szałwia
  • melisa
  • majeranek
  • mięta
  • lubczyk
  • kolendra
  • szczypiorek
  • liść laurowy
  • estragon
  • cząber
  • koperek
No i parę wskazówek jak te ziółka wyhodować. 

Świeżym ziołom powinniśmy zapewnić doskonały dostęp do światła. Najlepiej ustawić je na parapecie dobrze nasłonecznionego okna. Mówi się, że im więcej światła będą miały zioła, tym aromatyczniejsze będą. Półcień preferuje mięta, melisa oraz lubczyk. Wiosną i latem możesz wystawić zioła na balkon, jednak rośliny powinny być zabezpieczone przed silnymi wiatrami i obfitymi ulewami – zioła są niezwykle delikatne i podatne na uszkodzenia.

Istotną częścią hodowania ziół jest regularne podlewanie. Najlepiej jest czynić to raz dziennie – wcześnie rano lub wieczorem, poza godzinami największej aktywności słońca. Umiarkowanie należy podlewać lawendę i oregano, natomiast dużą dawkę wody preferują melisa i mięta.

Pamiętać należy, by przycinać wierzchołki ziół – regularne przycinanie zapewni roślinie równomierny wzrost. Do potraw w pierwszej kolejności stosuj listki zebrane z wierzchołka. Na gałązce zostawiaj minimum po trzy listki.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz